Academic Lounge – Instagram

https://www.instagram.com/academiclounge/

Η Οικοδόμηση της Ευρώπης, ειρήνη, συμφιλίωση, συνεργασία, ολοκλήρωση, εκδ. Ποιότητα, Αθήνα

Η πανδημία εκθέτει τη “ρεαλιστική ουτοπία” της ευρωπαϊκής ενοποίησης

slpress

https://slpress.gr/idees/i-pandimia-ekthetei-ti-quot-realistiki-oytopia-quot-tis-eyropaikis-enopoiisis/

George Voskopoulos,Citations November 2018 (ind)

https://www.academia.edu/41275362/Citations_November_2018_indicative

Greece in the Emerging Eastern Mediterranean Security Sub-System: The Capabilities–Expectations–Motivation Gap

semantic scholar

George Voskopoulos

George Voskopoulos – 1st ARISTOTLE SCHOOL

Γιώργος Βοσκόπουλος, Η μεταβαλλόμενη οντολογία της ενοποιητικής διαδικασίας: ιδεαλισμός, ρεαλισμός ή ουτοπία

σσ. 30-49. Ιστορικό Αρχείο εφημερίδας ΕΠΕΝΔΥΤΗ, Τόμος Β’, 2013

https://www.researchgate.net/publication/259333800_E_metaballomene_ontologia_tes_enopoietikes_diadikasias_idealismos_realismos_e_outopia_ss_30-49_Istoriko_Archeio_ephemeridas_EPENDYTE_Tomos_B’_2013

ACADEMIA

http://www.academia.edu/6285373/%CE%97_%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B7_%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82_%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82_%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CF%81%CE%B5%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CE%AE_%CE%BF%CF%85%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%AF%CE%B1_%CF%83%CF%83._30-49._%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%91%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF_%CE%B5%CF%86%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B1%CF%82_%CE%95%CE%A0%CE%95%CE%9D%CE%94%CE%A5%CE%A4%CE%97_%CE%A4%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82_%CE%92_2013

 

ΕΕ, πολιτικές ελίτ και το ζήτημα της νομιμοποίησης

Γ. Βοσκόπουλος, αναπλ. καθ. Ευρωπαϊκών Σπουδών, π. πρόεδρος τμ. ΔΕΣ

H Ευρώπη φαίνεται να επαναπροσδιορίζει τους στόχους της στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πεδίο με τρόπο που υπονομεύει τη δημοκρατική νομιμοποίησή της. Αυτή θεμελιώθηκε με άξονα τη δημοκρατία και τα υλικά αγαθά που προσέφερε επί δεκαετίες στους Ευρωπαίους πολίτες.

Στον αντίποδα εκφράζεται η άποψη ότι η δημοκρατία στην ΕΕ λειτουργεί αποτελεσματικά και ικανοποιητικά. Αυτή τεκμηριώνεται στην εκτίμηση ότι οι ευρωεκλογές συνιστούν απλά μία έκφανση της εθνικής πολιτικής, ενώ οι όποιες κριτικές προσεγγίσεις γίνονται αντιληπτές ως μία «εμμονή σε έναν ασαφή δημοκρατικό περφεξιονισμό». Παράλληλα αξιολογεί την ΕΕ ως το μοναδικό διεθνή οργανισμό στον κόσμο που διαθέτει «άμεση δημοκρατική εντολή». Ο Andrew Moravcsik επισημαίνει τον «αντιπαραγωγικό» χαρακτήρα της μαζικής δημοκρατίας στην ΕΕ με δύο κριτήρια: Την έλλειψη μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας αλλά και την «απροθυμία των ευρωπαίων πολιτών να εμπλακούν σε τεχνοκρατικής υφής συζητήσεις… Η μη μαζική συμμετοχή στα ευρωπαϊκά δρώμενα δεν απονομιμοποιεί την Ένωση ή την καθιστά αναποτελεσματική». Η αποσύνδεση της μη συμμετοχής από ζητήματα ουσιαστικής νομιμοποίησης και αντιπροσώπευσης θεμελιώνεται σε μία υπερβατική λογική διαχείρισης των κοινών σε συνθήκες ελιτισμού και έλλειψης ωφελιμιστικών παραμέτρων που αναφέρονται στο κοινό καλό των πολλών.

Οι ενστάσεις έναντι της παραπάνω αξιολόγησης αφορούν τον ρόλο ή κυρίως μη ρόλο των ευρωπαϊκών συλλογικοτήτων στη διαδικασία θεσμικής εμπέδωσης συνθηκών περιφερισμού και τη μονοσήμαντη ελιτίστικη διάσταση της ενοποιητικής διαδικασίας που θέλει τις ελίτ, ως κυρίαρχες μειονότητες, να αποτελούν τους μοναδικούς άμεσους φορείς ολοκλήρωσης. Στη θεωρία του ελιτισμού ο όρος κυρίαρχη μειονότητα αναφέρεται σε μία μικρή ομάδα ανθρώπων η οποία «δεν  μπορεί να τεθεί υπό τον έλεγχο των μαζών (της πλειοψηφίας) με οποιαδήποτε μέσα», καθώς «τα μέλη της λόγω της ισχύος που διαθέτουν, της κοινωνικής διάρθρωσης και των πολιτικών ικανοτήτων τους είναι σε θέση να εκμεταλλεύονται τις θέσεις τους και να παρατείνουν την κυριαρχία της». Επισημαίνεται μία αντίφαση ανάμεσα στην ιδέα των ελίτ και σε αυτή της δημοκρατίας. Αυτή αναφέρεται στην πεποίθηση των εκπροσώπων των ελίτ ότι είναι χαρισματικοί, συνεπώς ικανότεροι από τις “μάζες” και στο δημοκρατικό αξίωμα περί ισότητας. Μέχρι σήμερα η αντίληψη που θέλει την ενοποιητική διαδικασία και τους όρους προώθησής της να αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο των πολιτικών, οικονομικών ελίτ και ομάδων συμφερόντων συνιστά έναν θεωρητικό θετικισμό και εμπειρικό δογματισμό που ελάχιστοι αμφισβητούν, καθώς οι θεωρίες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θέτουν στο περιθώριο τον ρόλο των συλλογικοτήτων σε μία διαδικασία που αφορά κυρίως τις ίδιες.

Η παρούσα παγκόσμια οικονομική κρίση και ο τρόπος αντιμετώπισής της ανέδειξε το χάσμα μεταξύ πολιτικών ελίτ και ευρωπαίων πολιτών σε ζητήματα διακυβέρνησης και διαχείρισης της θέτοντας ερωτήματα που αφορούν την ταύτιση στόχων των ελίτ και των συλλογικοτήτων στα πλαίσια του maximal και minimal state που αφορά την ταύτιση ή μη στόχων μεταξύ ελίτ και συλλογικοτήτων. Οι επιλογές νομιμοποιούνται διαδικαστικά και όχι ουσιαστικά σε συνθήκες έλλειψης νομιμοποίησης σε επίπεδο κοινωνιών και συλλογικοτήτων. Η απογύμνωση της ενοποιητικής διαδικασίας από εκφάνσεις ωφελιμισμού αποτελούν απειλή για την περαιτέρω αποδοχή του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Ο ωφελιμισμός, όπως διατυπώθηκε τον 19ο αιώνα, υποστήριζε τη βέλτιστη ικανοποίηση αναγκών μέγιστου αριθμού ατόμων. Με αυτό τον τρόπο οι ωφελιμιστές έδιναν έμφαση στην εφαρμογή ορθολογικών κριτηρίων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούσαν το κοινωνικό σύνολο με σκοπό να ικανοποιήσουν μέγιστο αριθμό ατόμων.